NHẠY CẢM

Nhạy cảm là nhạy bén với cảm xúc của mình. Tức là có khả năng lắng nghe, cảm nhận, và xoay sở với những gì xảy ra bên trong mình, đặc biệt là với cảm xúc.

Người nhạy cảm thường là người tinh tế, họ dễ nhận thấy những gì nhỏ nhất nơi mình và người khác. Vì vậy mà họ thường giỏi đồng cảm với mọi sự vật sự việc xung quanh, nhưng cũng vì thế mà họ khá khổ về những gì lẽ ra có thể thở phào nhẹ nhõm.

Không phải ai cũng có thể phát triển khả năng nhạy cảm, vì vừa phải có tố chất, vừa phải chú tâm học và rèn luyện. Tất nhiên chú tâm rèn luyện sẽ chiếm phần trọng, nhưng bản thân việc chú tâm rèn luyện đã là một việc đòi hỏi sự nhạy cảm rồi, đó là nhạy cảm để chú tâm, nhạy cảm để lắng nghe và theo dõi sự tiến bộ của mình, nên vẫn khó và cần chút năng khiếu.

Người nhạy cảm nói ít hiểu nhiều, làm một hiểu ba. Người nhạy cảm thường là người có lòng tự trọng vì họ ý thức rất rõ mọi sự bên trong mình là đúng hay sai. Nhưng hạn chế của nhạy cảm là chỉ dừng lại ở nhận thức chứ chưa qua hành động. Người ta có triết lý sống, thì cũng cần có triết lý hành động, dẫu biết hai triết lý này có mối tương quan, nhưng cũng có phần tách biệt. Đó là lý do vì sao có nhiều người biết rất nhiều, nhưng năng lực hành động không cao nên giá trị nhìn chung vẫn thấp.

Người nhạy cảm có một hệ quả đặc biệt là thường giỏi đồng cảm với chính mình và người khác. Họ là người thông minh cảm xúc, có sự nhạy bén về con người. Nhưng cũng ở họ thường bị mắc kẹt bởi chính vòng luẩn quẩn do mình tạo ra, đó là nhiều khi dễ suy tưởng, dễ “kịch tính hóa” vấn đề và hệ quả thường là tự chuốc lấy đau khổ.

Giáo dục năng lực nhạy cảm theo tôi là một trong những đích đến của môn Văn. Bởi lẽ đó mà người ta hay ví Văn là Người là vậy.

Ở môn Văn cái chúng ta học được không phải tác giả này tác giả nọ, câu thơ này câu thơ kia (cái này phụ thôi), mà quan trọng nhất chính là khả năng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để hiểu, để cảm, để tôn trọng, để chấp nhận, để bớt đòi hỏi ở họ, và đặc biệt để tha thứ và yêu thương. Khó lắm à!

Trở thành người nhạy cảm không dễ, nhưng không phải ai có năng lực nhạy cảm rồi cũng ổn vì còn nhiều thứ để trau dồi lắm. Vậy người nhạy cảm cần cải thiện gì?

Thứ nhất, họ cần rèn thêm về triết lý hành động, để giữ cho “suy tưởng” và “hành động” ngày càng gần nhau, và dần trở nên một.

Thứ hai, họ cần học cách buông xả nhiều hơn để không vướng bận những thứ không đáng. Biến sự nhạy cảm thành có lợi hơn là bị kẹt trong đó.

Thứ ba, họ cần giữ trạng thái trung lập, độ tĩnh và tỉnh để bớt “drama” (ủy mị hóa hay kịch tính hóa) vấn đề, để nhìn sự việc đúng bản chất nó vốn là, hơn là mình muốn nhìn như thế.

Tự nhận là người nhạy cảm, đã không ít lần khổ sở với nó nên tôi viết ra những dòng này khá dễ dàng. Đến giờ phần nhiều đã tháo gỡ được, nhưng vẫn còn một ít cái dở, sẽ cố gắng tháo dần.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s