NĂM MỚI, HÃY CHỌN THƯƠNG

Như một nghi thức đã thành thông lệ, cứ vào đêm giao thừa hàng năm thì tôi sẽ khai bút chia sẻ một điều gì đó. Năm nay tôi viết về tình thương, nhưng ở khía cạnh của thái độ sống chứ không mổ xẻ sâu về tình thương. Tôi chọn đề tài này vì khi đứng ngắm pháo bông, một trong những điều tôi cầu nguyện là xin Thượng Đế ban tình thương đến với trái tim con người ngày một nhiều hơn nữa, để người còn kịp thương nhau chứ không chỉ biết mưu cầu cái danh lợi, tiền tài, địa vị trong cuộc đời ngắn ngủi.

Trở lại chủ đề, bạn cứ để ý khi chúng ta thương một ai đó hay một điều gì đó, chúng ta gắn bản thân mình với nhịp điệu và hơi thở của thứ ấy. Cường độ của tình thương sẽ dao động tùy theo đối tượng ấy dễ thương đến mức nào. Đó là trạng thái rất bình thường của con người khi dành tình cảm cho điều gì ngoài mình. Bởi suy cho cùng thật khó để thoát ra khỏi tiêu chuẩn của chính mình. Chúng ta có khuynh hướng lấy ý thích và mong muốn của bản thân “điều khiển” đối tượng thương cho hợp nhãn, hợp ý. Nếu không hợp thì ta đau khổ và tình thương giảm dần. Lúc này trạng thái “kiên nhẫn” sẽ lên tiếng để chờ xem đối tượng có thay đổi không. Mình kiên nhẫn được bao lâu cũng một phần tùy thuộc vào mức tình thương dành cho đối tượng là nhiều hay ít; nhưng chủ yếu vẫn là đối tượng có điều chỉnh theo ý mình không. Tôi gọi thái độ thông thường này là CHỜ THƯƠNG.

Chờ thương tức là chúng ta chờ ai đó hay điều gì đó thay đổi theo ý mình thì mình sẽ thương. Nêu một vài ví dụ minh họa cho dễ hiểu. Ai có người yêu hay bạn đời thì thật lòng mà nói, chúng ta không thể hài lòng về người đó trăm phần trăm được. Người cho dù hoàn hảo cỡ nào cũng có tánh xấu, hoặc nhiều khi không xấu nhưng trong con mắt của mình thì đó là xấu và khó chấp nhận. Lúc thương nhiều thì dễ bỏ qua, nhưng tình thương đâu phải là vô điều kiện hoặc lúc thương chưa đủ nhiều thì mình luôn có nhu cầu người kia phải sửa được cái tánh xấu đó thì tôi mới thương tiếp. Kiên nhẫn một lần, hai lần, ba lần… quá lắm là chục lần thôi chứ ai mà kiên nhẫn mãi được. Bởi vậy mới nói ăn đời ở kiếp được với nhau là chuyện vô cùng đáng ngưỡng mộ, vì chắc chắn ngoài tình thương thì không thể không ghi nhận nỗ lực từ cả hai phía trong việc chịu khổ ở nhau một số điều. Nhịn mà lắm lúc nhục cũng đành chịu!

Một ví dụ khác là khi chúng ta đi làm cho một nơi nào đó, bản thân mình luôn có những đòi hỏi ngầm định (dù có nói ra hay không). Nếu nơi làm việc đáp ứng được yêu cầu/ mong muốn của mình thì mình sẽ “happy”. Ngược lại, mình sẽ không được “happy” lắm, nhưng có thể vẫn còn nhiều điểm khác khiến mình muốn gắn bó. Mình ra điều kiện (cũng ngầm trong bụng) và kiên nhẫn với tổ chức trong một ít năm. Tự thề với lòng nếu tổ chức không thay đổi thì tôi sẽ ra đi, bất chấp lúc ấy tổ chức có ăn nên làm ra thế nào, hoặc níu giữ tôi thì tôi vẫn kiên định. Tôi sẽ chờ… để tiếp túc thương cái tổ chức này (trong bao lâu thì tùy) vì những điều chưa tốt của nó.

Ai ai trong chúng ta đều có những đối tượng mình chờ… thương. Điều này không sai, không xấu, rất bình thường. Do đó đừng nhìn “chờ thương” là cái gì đó nên tránh hoặc tội lỗi. Chúng ta không thể chọn thương tất cả mọi thứ vì đời người là hữu hạn, sức chịu đựng cũng hữu hạn. “Chờ thương” là một lựa chọn phù hợp với đa số hoàn cảnh.

Ngày đầu xuân có lẽ là dịp phù hợp để mơ mộng và lý tưởng một chút, nên tôi chia sẻ thêm một lựa chọn khác về tình thương, đó là CHỌN THƯƠNG.

Chọn thương là một thái độ ngay từ đầu mình tự xác lập (không ai ép buộc) dành cho đối tượng nào đó. Tôi chọn thương em bất kể em là ai, em tốt xấu thế nào. Em có tốt hơn hay xấu đi cũng không làm thay đổi đáng kể tình thương mà tôi đã chọn dành cho em. Tất nhiên, em sửa những điểm xấu thì trong lòng tôi sẽ vui hơn. Nhưng niềm vui đó không phải cho tôi, mà là cho em. Em tốt hơn thì tốt cho bản thân em chứ không phải tốt cho tình thương của tôi dành cho em. Tương tự, tôi chọn thương tổ chức bất kể tổ chức có đối xử với tôi thế nào. Tổ chức có hoàn thiện thì tôi mừng cho tổ chức. Hoặc tổ chức chưa hoàn thiện thì tôi vẫn chọn thương tổ chức. Tôi làm được gì cho tổ chức tốt hơn thì tôi sẽ làm, nhưng đó không phải vì tôi mà vì tổ chức. Ngược lại, nếu tôi phải thay đổi bản thân mình để giúp tổ chức phát triển hơn thì tôi luôn sẵn lòng.

Thương kiểu “chọn thương” rất lý tưởng, đôi khi có thể xem là mù quáng. Tôi không ủng hộ hoàn toàn kiểu thương này, vì tôi biết phần lớn nó thiếu thực tế và sẽ gây thiệt thòi cho người thương. Nhưng cũng không có nghĩa là tôi phản đối. Thậm chí ngược lại, tôi khuyến khích bạn hãy thử thương một thứ gì đó (hoặc một ai đó) theo kiểu như vậy trong một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên đừng áp dụng đại trà cho mọi đối tượng bởi chúng ta sẽ thiệt thòi ghê gớm lắm, và thực tế là sức chịu đựng của mỗi người có hạn với đa số hoàn cảnh. Không nên tự áp lực quá lớn cho mình. Sức chịu đựng và sự trưởng thành cần có thời gian để nó lớn lên. Và khi hai thứ đó càng lớn, chúng ta sẽ thấy mình dễ thương đối tượng theo kiểu “chọn thương” hơn trước đây nhiều.

Thương kiểu “chờ thương” dễ làm và phổ biến. Thương kiểu “chọn thương” khó hơn rất nhiều và có lẽ chỉ khả thi ở một vài khía cạnh hoặc vài thời điểm nhất định. Tùy sức mà chuyển dịch dần dần từ “chờ thương” sang “chọn thương”. Tôi chỉ có thể nói chắn chắc một điều, “chọn thương” là cách để con người lớn hơn rất nhiều so với “chờ thương”. Khi chúng ta không lấy mình làm trọng tâm, ngược lại lấy đối tượng làm trọng tâm thì đó chính là “chọn thương”. Chỉ hơi tiếc là trong bối cảnh xã hội đầy thực dụng, quá ít lý tưởng, cũng như tư duy giáo dục “nghĩ cho mình trước cho người” hoặc thậm chí “chỉ nghĩ cho mình mà không quan tâm đến người” thì đất sống của kiểu “chọn thương” đã bị thu hẹp đi rất nhiều.

Ngày đầu năm mới, mến chúc bạn chọn được một ít đối tượng để thương!

Vũ Đức Trí Thể
(Mùng một Tết Kỷ Hợi, 2019)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s